Długi weekend na Mazowszu!

Rowerem, kajakiem albo pieszo. Mazowsze to idealne miejsce dla wielbicieli zamków, skansenów, pałaców, meandrów rzek i lasów.

Zaczynamy sezon turystyczny na Mazowszu! A nie ma do tego lepszej okazji,niż długi weekend. Jest w czym wybierać. Malownicze i różnorodne trasy rowerowe, spływy kajakowe, a także wiele imprez plenerowych, w tym organizowane przez samorząd województwa mazowieckiego MAZOpikniki. Z bogatą ofertą na turystów czekają również nasze instytucje kultury.

Do spędzenia długiego weekendu na Mazowszu zachęca członkini zarządu województwa Anna Brzezińska. –Mamy tyle wspaniałych, bardzo ciekawych miejsc. Związanych z historią, ale też bardzo ciekawych pod względem rekreacyjnym czy wypoczynkowym. A tradycyjne, mazowieckie przysmaki dodają siły i energii w trakcie intensywnego zwiedzania. Korzystajcie z tego, co oferuje nam Mazowsze! 

Rok 2025 był rekordowy dla turystyki w województwie mazowieckim. Ponad 12 procentowy wzrost w stosunku do roku poprzedniego. Nasz region był najczęściej wybieraną destynacją turystyczną w Polsce, wyprzedzając m.in. Małopolskę i Dolny Śląsk. Szczególnie dynamicznie rośnie ruch turystów zagranicznych,ich liczba osiągnęła poziom 2,18 mln osób.Coraz większą rolę odgrywa Warszawa, która przyciąga na krótkie, intensywne wyjazdy typu citybreak.W 2025 roku miasto odwiedziło około 5,5 mln turystów, wyraźnie wyprzedzając inne duże ośrodki miejskie w Polsce, takie jak Kraków czy Wrocław (więcej na www.mrot.pl).

Mazowsze to przede wszystkim bogata oferta.Od atrakcji miejskich, wydarzeń kulturalnych po miejsca sprzyjające odpoczynkowi i aktywnemu zwiedzaniu. Coraz chętnej turyści kierują swoje kroki w stronę Kampinoskiego Parku Narodowego, a także wybierają aktywną formę wypoczynku w postaci spływów kajakowych, wycieczek rowerowych czy pieszych wędrówek szlakami tematycznymi.

Co warto zobaczyć na Mazowszu? Podróżując po naszym regionie zachęcamy do odwiedzenia mazowieckich instytucji kultury.

Fot. Monika Kutkowska

Książęcy zamek od ponad dwóch dekad gości w swych murach miłośników historii i rekonstrukcji historycznych.

Słynie z unikalnych kolekcji różnego rodzaju broni i militariów z czasów rzymskich aż do ostatniej wojny. Na uwagę zasługuje kolekcja bagnetów z dwudziestu różnych krajów.

Legenda głosi, że spacerując po zamkowych komnatach gotyckiego zamku, należy się mieć na baczności. Z umieszczonego na klatce schodowej portretu schodzi bowiem legendarna Żółta Dama, aby przypomnieć o swoim istnieniu. Błąka się nocą, szukając po śmierci uwolnienia od ciężaru winy. To duch pięknej Ludwiki, żony kasztelana, którą mąż niesprawiedliwie posądził o niewierność i ukrycie podarowanych brylantów. Po ścięciu pięknej kasztelanki okazało się, że kosztowności ukradła sroka.  

Będąc w okolicy warto wybrać się na Sowią Górą. To znajdujący się na niewielkim wzniesieniu punkt widokowy na malowniczą dolinę rzeki Liwiec. A jeśli pogoda dopisze można także zaczerpnąć wodnych kąpieli, zorganizować spływ kajakiem lub obserwować faunę i florę historycznego pogranicza Mazowsza i Podlasia.

Fot. Monika Kutkowska

Położone dosłownie w dolinie Mlecznej, czyli prawobrzeżnego odpływu Radomki. Miód? Też się znajdzie!To obszar 32,5 ha, na którym można podziwiać 80 obiektów architektury ludowej. Na zwiedzających czekają chałupy, dworki, kościoły i młyny wodne. Wszystko zachowane z największym pietyzmem i dbałością o szczegóły. I nie jest to ostatnie słowo! Na montaż czeka kolejnych 20 obiektów!

W swoich zbiorach, oprócz obiektów architektury muzeum szczyci się także bogatą kolekcją eksponatów ruchomych. To ponad 16 000 przedmiotów, wśród których na szczególną uwagę zasługują kolekcje uli i narzędzi pszczelarskich, maszyn rolniczych i sztuki ludowej.

Oddziałem Muzeum Wsi Radomskiej jest Muzeum im. Oskara Kolbera w Przysusze, z malowniczą siedzibą w zabytkowym dworze rodziny Dembińskich herbu Nieczuja. To tu gromadzone, opracowywane naukowo i eksponowane są zabytki i materiały prezentujące dzieła tego wybitnego etnografa, folklorysty i kompozytora.

Stosunkowo nieduża odległość między Muzeum Wsi Radomskiej a jego oddziałem w Przysusze sprawia, że jest to obowiązkowa pozycja na długi weekend dla każdego, kto chciałby organoleptycznie sprawdzić, jak to drzewiej bywało.

Fot. Monika Kutkowska

Kurpiowska Puszcza Zielona, rozciągająca się na północ od Ostrołęki i Nowogrodu, oferuje tyle turystycznych atrakcji i ciekawostek, że można by w niej spędzić wiele dni.

Wyprawę na Kurpie Zielone zacząć można od Ostrołęki, a w zasadzie od tamtejszego Muzeum Kultury Kurpiowskiej mieszczącego się w pięknej kamienicy przy ulicy Józefa Bema 8. Bogate zbiory, między innymi słynnych wycinanek kurpiowskich, związane z szeroko rozumianą kulturą kurpiowską pozwolą nam przygotować się do dalszej podróży.

Ostrołęka to miasto, którego nazwa została zapisana na Łuku Triumfalnym w Paryżu, z pięknym Mostem Madalińskiego wzorowanym na moście w Sewilli. Tutaj właśnie mieści się siedziba Związku Kurpiów, tutaj więc rodzi się najwięcej pomysłów na to, jak tradycje, kulturę i język Kurpiów zachować, ożywiać i przybliżać innym.

Będąc w okolicy, koniecznie trzeba odwiedzić Zagrodę Kurpiowską w Kadzidle, gdzie możemy podziwiać zarówno piękno ludowej architektury, jak i wyposażenie dawnych wnętrz.

Fot. Monika Kutkowska

Położony w malowniczej dolinie rzeki Sierpienicy skansen pozwala przenieść się do świata mazowieckiej wsi z przełomu XIX i XX wieku.

Na terenie 60 hektarów zgromadzono ponad 80 obiektów tradycyjnej architektury, tworzących charakterystyczną dla Mazowsza wieś rzędową. To chaty mieszkalne, budynki gospodarskie, dwór, a nawet wciąż działający wiatrak koźlak, który wprawiany jest w ruch w każdą niedzielę
w sezonie turystycznym. Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc w muzeum są zagrody z Czermna i Izdebnej, których ściany pokryte są niebieskim barwnikiem.

Wystawy okolicznościowe w izbach chłopskich zmieniają się wraz z porami roku i tradycyjnymi świętami. Wiosną wnętrza ozdabiane są kolorowymi palmami i pisankami, przypominając
o wielkanocnych zwyczajach. Z kolei zimą w chatach pojawiają się snopy zbóż i choinki przyozdobione w tradycyjny dla mazowieckiej wsi sposób.

Skansen przyciąga nie tylko zwiedzających, ale i filmowców. Muzeum było tłem, trzeba dodać – niezwykle efektownym, dla takich produkcji jak „Pan Tadeusz” czy „Ogniem i Mieczem”. Zwiedzanie można więc połączyć z próbą dopasowania filmowych lokacji do sierpeckich zagród.

Fot. Roman Nadaj

Zbudowany na bagnistym terenie, o murach wysokich na 10 metrów. Od ponad pół wieku gości
w swych murach miłośników historii i rekonstrukcji historycznych. 

Powstał na przełomie XIV i XV wieku z inicjatywy księcia Janusza I. Pełnił funkcję zarówno obronną i rezydencjonalną. Wielokrotnie rozbudowywany i modernizowany, z czasem popadł w ruinę. Po II wojnie światowej rozpoczęto badania oraz prace restauracyjne, dzięki którym do dziś pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków północnego Mazowsza.

To właśnie na dziedzińcu ciechanowskiej warowni Sienkiewicz umieścił pojedynek Zbyszka  
z Bogdańca i Rotgiera. Według legendy, płynąca przez Ciechanów Łydynia zyskała swoją nazwę od niezwykle entuzjastycznej reakcji miejscowych rybaków na widok kąpiącej się nieopodal zamku królowej Bony. W murach ponad 600 letniej warowni musi znajdować się ten unikatowy pierwiastek, który przyciągał tu koronowane głowy i powieściopisarzy, a dziś, podczas wielu sezonowych imprez rycerskich tłumy odwiedzających. Czemu nie sprawdzić tego osobiście?  

Zwiedzający muszą jednak uważać po zmroku! Zamek nawiedza Biała Dama – żona kasztelana, która przez wrodzoną skłonność do gubienia prezentowanej przez małżonka biżuterii została skazana na śmierć poprzez ścięcie. Po dziś dzień spaceruje między basztami szukając sprawiedliwości. To nie jedyna z historii z dreszczykiem z ciechanowskich lochów. O Czarnym Psie nie będziemy pisać, musicie przekonać się na miejscu. Kto wie? Może to Wam przypadnie fortuna, której strzeże.

A po wizycie na zamku koniecznie odwiedźcie oddalone zaledwie o kilka kilometrów Muzeum Romantyzmu w Opinogórze.

Fot. Marek Sosnowski

Co ma Paryż albo Wiedeń, czego nie ma Warszawa? Stolica zdobywa coraz większe uznanie wśród turystów nie tylko z Polski, ale i zagranicy. Brytyjski „The Times” uznał ją nawet za najlepsze miejsce w Europie na weekendowy wyjazd! I w pełni się z tym zgadzamy, a na poparcie tej tezy mamy twarde statystyki. Z najnowszego raportu „Turystyka w Warszawie. Aktualne dane” wynika, że w ubiegłym roku stolicę odwiedziło ponad 23 miliony osób.

Warszawa zachwyca pięknem swojej architektury, krajobrazami, ale także ofertą kulturalną. Szczególnie warto zwrócić uwagę na placówki prowadzone przez samorząd województwa, każdy najdzie coś dla siebie.

Miłośnicy historii z pewnością docenią Państwowe Muzeum Archeologiczne oraz Muzeum Niepodległości. Pierwsze pozwala poznać bogactwo kultury ludowej i tradycji wielu regionów, drugie natomiast opowiada o drodze do wolności i najważniejszych momentach z dziejów naszego kraju.

Natomiast fanom sportowej rywalizacji polecamy Muzeum Sportu i Turystyki, gdzie gromadzone są wyjątkowe pamiątki związane z największymi sukcesami polskich sportowców. W swoich zbiorach, liczących blisko 60 tysięcy eksponatów, posiada m.in.: wyjątkową kolekcję medali i pochodni olimpijskich, kajak Karola Wojtyły, późniejszego papieża Jana Pawła II czy najmniejszą książkę olimpijską w historii. Muzeum posiada również wyjątkowe zbiory filatelistyczne i numizmatyczne, 56 tys. fotografii, 37 tys. książek i czasopism oraz tysiące dokumentów i archiwaliów.

A jak najlepiej poruszać się między muzeami? Najwygodniejszym sposobem przemieszczania się po Warszawie jest transport publiczny: autobusy, tramwaje, metro i Szybka Kolej Miejska. Potwierdzają to badania – aż 80% turystów korzysta z komunikacji miejskiej. Popularnością cieszą się również rowery Veturilo. Od 1 maja ruszyły Warszawskie Linie Turystyczne, dzięki którym można odbyć podróż zabytkowym tramwajem, autobusem, promem lub statkiem wycieczkowym.